Bản tin năng lượng sáng 20/3: Giá dầu tăng mạnh, thị trường tiếp tục căng thẳng vì rủi ro Trung Đông

Bản tin năng lượng sáng 20/3: Giá dầu tăng mạnh, thị trường tiếp tục căng thẳng vì rủi ro Trung Đông

Giá dầu Brent giữ đà tăng, biến động trong phiên rất mạnh

Kết thúc phiên giao dịch ngày 19/3, giá dầu Brent tăng 1,18%, lên mức 108,65 USD/thùng. Đáng chú ý, ngay trong đầu phiên, dầu Brent đã có lúc tăng vọt hơn 11 USD, chạm 119,13 USD/thùng, tiến sát vùng đỉnh cao nhất trong khoảng 3,5 năm gần đây.

Diễn biến này cho thấy tâm lý thị trường vẫn đang ở trạng thái rất nhạy cảm. Chỉ cần xuất hiện thêm thông tin liên quan đến xung đột hoặc gián đoạn nguồn cung, giá dầu có thể bật tăng rất nhanh trong thời gian ngắn.

Premium dầu Trung Đông lập kỷ lục, áp lực nguồn cung ngày càng lớn

Một tín hiệu đáng chú ý khác là mức phí cộng thêm đối với dầu chuẩn Dubai và Oman đã tăng lên khoảng 65 USD/thùng, theo Reuters. Đây là mức rất cao, phản ánh việc thị trường đang định giá mạnh yếu tố rủi ro đối với nguồn cung dầu từ Trung Đông.

Khi premium tăng lên mức kỷ lục, điều đó không chỉ cho thấy nguồn hàng trở nên khan hiếm hơn, mà còn phản ánh tâm lý phòng thủ của bên mua trước nguy cơ đứt gãy vận chuyển và gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Mỹ phát tín hiệu hạ nhiệt thị trường bằng nguồn dầu Iran và dự trữ chiến lược

Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng nóng, chính quyền Mỹ đang phát đi tín hiệu có thể sử dụng các công cụ điều tiết để làm dịu thị trường. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Mỹ có thể sớm dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với lượng dầu Iran đang mắc kẹt trên các tàu chở dầu, tương đương khoảng 140 triệu thùng.

Khối lượng này chưa đủ để đảo ngược hoàn toàn xu hướng tăng của thị trường, nhưng vẫn có thể tạo hiệu ứng tâm lý đáng kể, giúp giảm bớt áp lực tăng giá trong ngắn hạn. Ngoài ra, khả năng tiếp tục xả dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ cũng vẫn được để ngỏ.

South Pars trở thành điểm nóng mới của thị trường năng lượng

Tình hình địa chính trị tiếp tục leo thang sau vụ tấn công nhằm vào South Pars, phần mỏ khí thuộc lãnh thổ Iran trong cụm mỏ khí lớn nhất thế giới mà Iran cùng khai thác với Qatar.

Sau diễn biến này, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ và Qatar không liên quan, đồng thời cảnh báo sẽ không có thêm đòn tấn công mới vào South Pars nếu Iran không tiếp tục mở rộng xung đột sang Qatar. Tuy nhiên, chỉ riêng việc South Pars bị đưa vào tâm điểm đã đủ khiến thị trường năng lượng toàn cầu phản ứng mạnh, bởi đây là khu vực có ý nghĩa chiến lược rất lớn đối với nguồn cung khí đốt và tâm lý thị trường.

Nhiều cơ sở năng lượng trong khu vực tiếp tục bị ảnh hưởng

Không chỉ Iran, hàng loạt cơ sở năng lượng tại khu vực Vùng Vịnh cũng đang chịu tác động trực tiếp từ căng thẳng quân sự. Tại Qatar, nhà máy Pearl GTL với công suất khoảng 140.000 thùng/ngày đã phải dừng hoạt động sau khi bị ảnh hưởng bởi đòn tấn công. Đây là một trong những nguyên nhân khiến giá khí đốt châu Âu tăng vọt lên mức cao nhất trong hơn ba năm.

Tại Saudi Arabia, giới chức nước này cho biết đã đánh chặn 4 tên lửa đạn đạo và một cuộc tấn công bằng drone nhằm vào cơ sở khí đốt. Trong khi đó, nhà máy lọc dầu SAMREF tại cảng Yanbu trên Biển Đỏ cũng trở thành mục tiêu trong một cuộc tấn công từ trên không. Hoạt động bốc xếp dầu tại cảng bị gián đoạn trong thời gian ngắn trước khi được nối lại.

Ở Kuwait, nhà máy lọc dầu Mina al-Ahmadi cũng bị ảnh hưởng bởi một thiết bị bay không người lái, gây ra một đám cháy nhỏ.

Thị trường đang phản ứng theo rủi ro chiến sự, không còn chỉ là câu chuyện cung cầu thông thường

Diễn biến hiện tại cho thấy giá dầu không còn vận động chủ yếu theo các yếu tố truyền thống như tồn kho, nhu cầu tiêu thụ hay sản lượng khai thác. Thay vào đó, thị trường đang bị chi phối mạnh bởi rủi ro địa chính trị, đặc biệt là nguy cơ lan rộng của xung đột sang các trung tâm dầu khí và khí đốt lớn tại Trung Đông.

Điều này khiến biên độ biến động giá ngày càng rộng hơn. Trong cùng một phiên, giá có thể tăng sốc rồi điều chỉnh nhanh, phản ánh trạng thái giao dịch mang nặng yếu tố phòng vệ và đầu cơ rủi ro.

Nhận định của Tiến Minh Petrol

1. Xu hướng ngắn hạn vẫn là biến động mạnh và nghiêng về chiều tăng

Theo đánh giá của Tiến Minh Petrol, thị trường dầu thô trong ngắn hạn vẫn đang nằm trong vùng rủi ro cao. Dù có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh kỹ thuật khi Mỹ phát tín hiệu tung thêm nguồn cung hoặc can thiệp bằng dự trữ chiến lược, nhưng mặt bằng giá nhìn chung vẫn được nâng đỡ bởi lo ngại gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.

Nói thẳng, chỉ cần chiến sự chưa hạ nhiệt, giá dầu khó giảm sâu một cách bền vững.

2. Rủi ro lớn nhất không chỉ là thiếu dầu, mà là tâm lý hoảng sợ của thị trường

Trên thực tế, không phải mọi cơ sở bị tấn công đều làm mất ngay nguồn cung vật chất ở quy mô lớn. Nhưng điều nguy hiểm hơn là tâm lý thị trường. Khi nhà đầu tư tin rằng xung đột có thể lan sang các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu, cảng xuất khẩu hoặc tuyến vận tải chiến lược, giá sẽ phản ứng trước cả khi thiếu hụt thực tế xảy ra.

Đây là lý do thị trường đang tăng rất nhanh mỗi khi xuất hiện thêm một diễn biến quân sự mới.

3. Doanh nghiệp xăng dầu cần ưu tiên quản trị tồn kho và giá vốn

Với doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, giai đoạn này không phù hợp để điều hành theo quán tính. Điều cần làm là bám rất sát diễn biến giá thế giới, kiểm soát chặt giá vốn nhập hàng, cơ cấu tồn kho và chu kỳ mua hàng.

Nếu mua chậm trong nhịp tăng mạnh, giá vốn sẽ bị đội lên rất nhanh. Nhưng nếu mua dồn khi thị trường quá nóng mà không có kế hoạch bán ra phù hợp, rủi ro tồn kho giá cao cũng rất rõ.

4. Kịch bản cần theo dõi là xung đột lan sang hạ tầng năng lượng trọng yếu

Tiến Minh Petrol cho rằng thị trường sẽ đặc biệt nhạy cảm với 3 nhóm rủi ro chính:

• cơ sở khai thác và xử lý dầu khí tiếp tục bị tấn công,

• hoạt động xuất khẩu tại các cảng trọng điểm bị gián đoạn,

• vận chuyển qua các tuyến hàng hải chiến lược tiếp tục gặp trở ngại.

Nếu một trong các kịch bản này leo thang thêm, giá dầu có thể còn duy trì ở vùng cao trong thời gian tới.

5. Góc nhìn điều hành của Tiến Minh Petrol

Trong bối cảnh hiện nay, quan điểm điều hành phù hợp là thận trọng, bám sát thị trường, linh hoạt theo diễn biến thực tế, không nên chủ quan cho rằng giá sẽ sớm hạ nhanh chỉ nhờ các tín hiệu can thiệp từ Mỹ.

Thị trường đang ở giai đoạn mà yếu tố địa chính trị lấn át hoàn toàn các tín hiệu thông thường. Vì vậy, doanh nghiệp cần đặt trọng tâm vào quản trị rủi ro, bảo toàn biên lợi nhuận và giữ chủ động về nguồn hàng.