Bản tin sáng ngày 02/04/2026: Cuộc chiến Mỹ – Iran đang chuyển pha Mỹ muốn hạ nhiệt, rủi ro vẫn rất cao
Mỹ bắt đầu phát tín hiệu muốn khép lại cuộc chiến
Diễn biến đáng chú ý nhất hiện nay là chính quyền Tổng thống Donald Trump đang phát đi thông điệp cho thấy Mỹ muốn từng bước khép lại cuộc chiến với Iran. Trong bài phát biểu truyền hình giờ vàng, ông Trump dự kiến nhấn mạnh rằng quân đội Mỹ đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu chiến tranh, trong đó có việc phá hủy nhiều năng lực quân sự quan trọng của Iran và ngăn nước này tiến gần hơn tới năng lực sở hữu vũ khí hạt nhân.
Cùng với đó, Nhà Trắng cho biết chiến dịch quân sự có thể được kết thúc trong vòng 2–3 tuần tới. Thông điệp này cho thấy Washington đang cố định hình cuộc xung đột như một chiến dịch có giới hạn về thời gian và mục tiêu, thay vì để nó trở thành một cuộc chiến kéo dài, khó kiểm soát và gây tổn thất lớn về chính trị.
Hạ nhiệt về lời nói, nhưng đòn bẩy quân sự vẫn còn nguyên
Dù phát đi tín hiệu muốn kết thúc xung đột, Mỹ trên thực tế vẫn chưa rút khỏi trạng thái sẵn sàng quân sự. Washington vẫn để ngỏ khả năng tiến hành các đòn tấn công tiếp theo nếu thấy cần thiết. Điều đó cho thấy chiến lược hiện nay không phải là buông lỏng hoàn toàn, mà là vừa tạo áp lực, vừa mở đường cho khả năng hạ nhiệt.
Đáng chú ý, trong nội bộ chính quyền Mỹ vẫn xuất hiện những phương án cứng rắn như kiểm soát lượng uranium làm giàu còn lại của Iran, hoặc chiếm giữ các vị trí chiến lược, trong đó có đảo Kharg – nơi đóng vai trò rất quan trọng đối với xuất khẩu dầu của Iran. Bên cạnh đó, việc hàng nghìn binh sĩ Mỹ tiếp tục được điều tới khu vực Vùng Vịnh cho thấy Washington vẫn muốn giữ đầy đủ công cụ quân sự trong tay. Nói cách khác, Mỹ đang mềm giọng hơn về mặt thông điệp, nhưng chưa hề từ bỏ sức ép quân sự.
Áp lực trong nước buộc Nhà Trắng phải tính đường ra
Một lý do quan trọng khiến Mỹ phải phát tín hiệu hạ nhiệt là áp lực ngày càng lớn từ trong nước. Cuộc chiến với Iran hiện không nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri Mỹ. Nhiều người dân muốn chính quyền sớm chấm dứt can dự quân sự thay vì kéo dài xung đột.
Ngoài áp lực dư luận, giá xăng tăng do gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu cũng đang tạo thêm sức ép đối với Nhà Trắng. Khi chiến sự kéo dài, chi phí chính trị mà chính quyền Trump phải gánh sẽ ngày càng lớn. Vì vậy, phát biểu lần này không chỉ nhằm định hướng cục diện quân sự mà còn mang mục tiêu trấn an công chúng và chuẩn bị cho một lối thoát chính trị hợp lý hơn.
Cục diện quốc tế vẫn phức tạp, đàm phán chưa rõ hình hài
Ở mặt trận đối ngoại, Mỹ cũng chưa ở vào thế thuận lợi tuyệt đối. Ông Trump tiếp tục bày tỏ sự không hài lòng với NATO khi cho rằng các đồng minh châu Âu không hỗ trợ đủ mạnh cho mục tiêu của Mỹ tại Iran, đặc biệt trong vấn đề bảo vệ luồng vận tải dầu qua eo biển Hormuz. Điều này cho thấy Washington đang phải xử lý xung đột trong bối cảnh hậu thuẫn quốc tế chưa thực sự đồng đều.
Trong khi đó, các kênh trung gian cho đàm phán được cho là đã bắt đầu xuất hiện, nhưng tình hình vẫn rất mơ hồ. Phía Mỹ nói rằng các tiếp xúc đang diễn ra theo hướng tích cực, còn Iran lại phủ nhận có đàm phán trực tiếp. Điều đó có nghĩa là cánh cửa ngoại giao đã hé mở, nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định một tiến trình hòa giải thực sự đã hình thành.
Nhận định: Cuộc chiến đang chuyển từ leo thang sang tìm lối ra
Nhìn tổng thể, cuộc chiến hiện bước vào giai đoạn rất nhạy cảm. Mỹ đã xuất hiện nhu cầu rõ ràng muốn kết thúc xung đột, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa chiến sự đã được kiểm soát. Kịch bản tích cực là Washington tiếp tục giảm dần cường độ quân sự và mở đường cho đàm phán. Tuy nhiên, kịch bản ngược lại vẫn hoàn toàn có thể xảy ra nếu Iran không nhượng bộ hoặc nếu xuất hiện thêm biến cố tại Hormuz hay các khu vực chiến lược.
Tóm lại, cục diện hiện nay là hạ nhiệt về thông điệp, nhưng rủi ro leo thang vẫn còn. Cuộc chiến có thể đang tiến gần hơn tới một lối ra, nhưng vẫn chưa thoát khỏi trạng thái mong manh và rất dễ bùng nóng trở lại.
