Bản tin sáng ngày 03/04/2026: Giá dầu tăng mạnh vì tin chiến sự, Thị trường năng lượng bước vào giai đoạn rủi ro cao, cơ hội lớn nhưng biến động cực mạnh
Chiến sự leo thang, trọng tâm vẫn là Hormuz
Yếu tố chi phối lớn nhất hiện nay không còn chỉ là chiến sự đơn thuần, mà là nguy cơ chiến sự kéo dài và làm tê liệt tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới. Sau tuyên bố của ông Trump rằng Mỹ sẽ tiếp tục đánh Iran mạnh hơn trong 2–3 tuần tới, thị trường hiểu rằng khả năng hạ nhiệt trong ngắn hạn là rất thấp. Điểm đáng lo hơn là bài phát biểu này không hề đưa ra lộ trình cụ thể cho việc kết thúc chiến dịch quân sự, cũng không làm rõ khi nào eo biển Hormuz có thể mở lại.
Trong khi đó, Iran được cho là đang phối hợp với Oman để xây dựng cơ chế giám sát giao thông qua eo biển, nhưng thực tế hiện tại vẫn là Hormuz đang bị gián đoạn nghiêm trọng. Đây là tuyến vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu và LNG toàn cầu, nên chỉ cần chưa có cam kết mở lại rõ ràng, thị trường sẽ tiếp tục cộng thêm “phần bù chiến tranh” vào giá dầu. Nói thẳng, lúc này dầu tăng không chỉ vì thiếu hàng thật ngay lập tức, mà vì nỗi sợ thiếu hàng kéo dài.
Xu hướng giá dầu: tăng mạnh, nhạy tin và rất khó giảm sâu ngay
Diễn biến giá hiện tại cho thấy thị trường đang ở trạng thái “backwardation” rất mạnh, tức giá gần cao vượt trội so với giá các kỳ hạn xa. Chênh lệch hợp đồng WTI tháng gần nhất so với các tháng sau đã nới rộng lên mức kỷ lục, phản ánh thực tế rằng thị trường đang lo thiếu nguồn cung ngắn hạn chứ không phải chỉ lo tâm lý. Đây là tín hiệu quan trọng: giá dầu hiện không phải tăng kiểu đầu cơ rỗng, mà là tăng do thị trường trả giá cho rủi ro giao hàng ngay.
Cùng lúc, WTI còn giao dịch cao hơn Brent gần 3 USD/thùng, một hiện tượng bất thường. Điều đó cho thấy thị trường Mỹ cũng đang phản ứng rất quyết liệt với nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu. Ở phía cung, số giàn khoan dầu Mỹ có tăng thêm 2 giàn lên 411 giàn, nhưng đây mới chỉ là tín hiệu thăm dò. Các nhà sản xuất vẫn chưa vội mở rộng mạnh, vì họ muốn thấy giá cao được duy trì đủ lâu trước khi xuống tiền đầu tư. Nghĩa là thị trường chưa thể kỳ vọng nguồn cung bổ sung sẽ đến nhanh để hạ nhiệt giá.
Với thị trường nội địa, chiết khấu hiện giảm về gần 0 chủ yếu do hôm nay không có giá vì nghỉ lễ, nên doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối đang có xu hướng giữ trạng thái thận trọng, nghe ngóng hơn là bung bán mạnh. Điều này càng khiến tâm lý thị trường thêm nhạy cảm.
Cơ hội và rủi ro sắp tới: phải nhìn theo từng kịch bản
Kịch bản 1: Hormuz sớm được khôi phục một phần trong 1–2 tuần tới.
Đây là kịch bản tích cực nhất. Khi đó phần bù rủi ro sẽ hạ nhanh, giá dầu có thể điều chỉnh khỏi vùng tăng nóng hiện tại. Brent có thể lùi về dưới vùng đỉnh chiến tranh, còn WTI cũng sẽ bớt trạng thái căng ngắn hạn. Tuy nhiên giá khó rơi sâu ngay, vì niềm tin thị trường đã bị phá vỡ và rủi ro địa chính trị vẫn còn.
Kịch bản 2: Chiến sự kéo dài nhưng không phá hủy sâu hạ tầng dầu khí.
Đây là kịch bản có xác suất cao nhất ở thời điểm này. Giá dầu sẽ tiếp tục neo cao, dao động rất mạnh theo từng bản tin quân sự và ngoại giao. Mặt bằng giá Brent vùng 105–120 USD/thùng là hoàn toàn có thể duy trì, còn WTI có thể tiếp tục biến động mạnh hơn do nhu cầu giao ngay tăng cao. Citi và JP Morgan đều đã đưa ra các mốc dự báo cao hơn đáng kể cho giai đoạn tới.
Kịch bản 3: Hormuz tiếp tục đóng kéo dài đến giữa tháng 5 hoặc hạ tầng dầu khí bị đánh mạnh hơn.
Đây là kịch bản xấu nhất cho thị trường năng lượng toàn cầu. Khi đó, giá dầu không chỉ tăng mà còn có thể bước sang trạng thái sốc cung thực sự. Mốc 120–130 USD/thùng sẽ không còn là trần tâm lý nữa, và khả năng vượt 150 USD/thùng như cảnh báo của JP Morgan là điều phải tính đến nghiêm túc.
Nhận định chung
Xu hướng chủ đạo của thị trường dầu lúc này là giá cao, biến động mạnh, cực kỳ nhạy với tin chiến sự và khó giảm sâu trong ngắn hạn. Cơ hội sẽ thuộc về các đơn vị có hàng, kiểm soát tồn kho tốt và phản ứng giá nhanh. Rủi ro lớn nhất lại nằm ở chỗ giá tăng quá nhanh, biên lợi nhuận thực không chắc tăng tương ứng, trong khi chiết khấu co hẹp và áp lực điều hành bán hàng trở nên khó hơn. Giai đoạn này không phù hợp với tư duy chủ quan. Phải điều hành theo kịch bản, theo sát chiến sự và giữ trạng thái linh hoạt từng ngày.
