Bản tin sáng ngày 20/04/2026: Chiến sự Trung Đông nóng trở lại, giá dầu bật tăng mạnh vì rủi ro Hormuz
Chiến sự Iran – Mỹ: ngừng bắn lung lay, Mỹ bắt tàu Iran
Diễn biến mới nhất cho thấy lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang ở trạng thái rất mong manh. Mỹ tuyên bố đã chặn bắt một tàu hàng Iran bị cho là cố vượt lệnh phong tỏa, trong khi Tehran cảnh báo sẽ trả đũa hành động mà họ gọi là “cướp biển có vũ trang”. Cùng lúc, Iran thông báo không tham gia vòng đàm phán hòa bình tiếp theo mà Washington muốn khởi động trước khi lệnh ngừng bắn hết hạn vào thứ Ba. Điều đó cho thấy cánh cửa ngoại giao chưa đóng hẳn, nhưng khả năng nối lại đối đầu quân sự hoặc tiếp tục phong tỏa năng lượng là hoàn toàn có thật.
Sau nhịp giảm sâu cuối tuần trước, thị trường dầu mỏ bước vào đầu tuần mới với trạng thái đảo chiều rất mạnh khi căng thẳng Mỹ – Iran lại leo thang. Tâm điểm vẫn là eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược từng đảm nhận khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu trước khi chiến sự bùng phát. Việc khu vực này liên tục mở rồi lại siết khiến thị trường không còn tin vào các tuyên bố mang tính tạm thời, và giá dầu lập tức phản ứng theo hướng tăng mạnh mỗi khi rủi ro gián đoạn dòng chảy dầu quay lại.
Hormuz tiếp tục là điểm nghẽn quyết định
Vấn đề then chốt không chỉ nằm ở phát ngôn chính trị, mà nằm ở thực tế vận tải dầu có được khôi phục ổn định hay không. Mỹ vẫn duy trì phong tỏa các cảng Iran, còn Tehran đã dỡ bỏ rồi tái áp đặt hạn chế với hoạt động hàng hải qua Hormuz. Dữ liệu cho thấy hơn 20 tàu đã đi qua eo biển trong ngày thứ Bảy, mức cao nhất kể từ ngày 1/3, nhưng như vậy chưa đủ để thị trường tin rằng tuyến vận tải này đã thật sự an toàn. Khi tàu thuyền, chủ hàng và hãng bảo hiểm còn dè chừng, dòng chảy thương mại thực tế vẫn khó phục hồi nhanh.
Phản ứng của giá dầu là rất rõ. Sau khi giảm mạnh vì kỳ vọng eo biển được mở trở lại, thị trường đã bật tăng trở lại khi xuất hiện thông tin Hormuz lại bị siết. Đây là kiểu biến động đặc trưng của giai đoạn hiện tại: giá dầu không chỉ phản ánh cung – cầu thông thường, mà đang phản ánh trực tiếp xác suất leo thang chiến sự và mức độ tin cậy của các thỏa thuận ngừng bắn. Nói thẳng ra, chỉ cần một tín hiệu cho thấy tàu dầu chưa thể qua lại bình thường thì giá có thể tăng rất nhanh, vì thị trường hiểu rằng cú sốc năng lượng này chưa kết thúc.
Áp lực kinh tế buộc Mỹ phải tính đường xuống thang
Một điểm rất đáng chú ý là cuộc chiến này đang tạo sức ép ngược trở lại lên chính Nhà Trắng. Reuters đánh giá Iran đã làm lộ ra “điểm đau” lớn của Tổng thống Trump: kinh tế. Dù Mỹ không phụ thuộc trực tiếp vào toàn bộ lượng dầu qua Hormuz, việc giá năng lượng tăng, lạm phát nóng lên, chi phí vận tải và nhiên liệu hàng không leo thang đang gây áp lực lớn lên người tiêu dùng Mỹ và thị trường tài chính. Điều đó giải thích vì sao Washington vừa cứng rắn quân sự, vừa liên tục để ngỏ lối thoát ngoại giao. Tuy nhiên, bài toán khó nằm ở chỗ Mỹ muốn hạ nhiệt giá dầu nhưng lại không muốn bị xem là nhượng bộ Iran.
Trong tuần này, thị trường sẽ tập trung vào ba biến số chính. Thứ nhất, lệnh ngừng bắn có được gia hạn hay đổ vỡ sau khi hết hạn. Thứ hai, vòng đàm phán tại Islamabad có diễn ra thực chất hay tiếp tục đình trệ. Thứ ba, lưu lượng tàu thực tế qua Hormuz có được cải thiện hay vẫn ở mức tối thiểu. Nếu đàm phán nối lại và việc qua eo biển được bảo đảm rõ hơn, giá dầu có thể hạ nhiệt trở lại. Ngược lại, nếu Iran trả đũa, Mỹ siết mạnh hơn hoặc tàu dầu tiếp tục bị cản trở, giá dầu sẽ còn giữ mặt bằng cao và biến động dữ dội. Đây chưa phải thị trường của xu hướng bền, mà là thị trường của rủi ro chính trị chi phối từng phiên giao dịch.
