Bản tin sáng ngày 16/05/2026: Giá dầu tăng mạnh, vấn đề Iran vẫn phủ bóng sau chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump
Giá dầu tăng mạnh, vượt 109 USD/thùng, khi thị trường tiếp tục lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa tạo ra bước đột phá rõ ràng liên quan đến vấn đề Iran. Những phát biểu cứng rắn từ cả Washington và Tehran đang khiến giới đầu tư lo ngại căng thẳng địa chính trị có thể kéo dài, qua đó tiếp tục đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào trạng thái biến động mạnh.
Giá dầu thế giới tiếp tục tăng
Giá dầu thế giới trong phiên giao dịch ngày 15/5 tăng vọt khi thị trường ngày càng thận trọng trước nguy cơ leo thang căng thẳng quanh eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Kết thúc phiên giao dịch, dầu Brent tăng 3,35% lên mức 109,26 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 4,2%, lên 105,42 USD/thùng. Tính chung cả tuần, Brent đã tăng gần 8% còn WTI tăng hơn 10%, phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng lớn của giới đầu tư đối với rủi ro nguồn cung toàn cầu.
Động lực chính thúc đẩy giá dầu đi lên đến từ các phát biểu cứng rắn sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Theo Reuters, ông Trump cho biết hai nhà lãnh đạo thống nhất rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và eo biển Hormuz cần phải được mở lại hoàn toàn.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tuyên bố Tehran hiện không còn tin tưởng Mỹ và chỉ sẵn sàng đàm phán nếu Washington thể hiện thiện chí thực sự. Dù để ngỏ khả năng ngoại giao, Iran cũng khẳng định sẵn sàng quay trở lại chiến sự nếu cần thiết, khiến thị trường càng thêm lo ngại về khả năng căng thẳng kéo dài.
Bên cạnh yếu tố chính trị, tình hình thực tế tại eo biển Hormuz vẫn chưa thực sự ổn định. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết chỉ khoảng 30 tàu đi qua khu vực này trong hai ngày gần đây, thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình khoảng 140 tàu/ngày trước xung đột. Các vụ bắt giữ và tấn công tàu tiếp tục khiến hoạt động hàng hải tại khu vực này đối mặt nhiều rủi ro.
Ngoài ra, thị trường cũng chú ý tới khả năng Trung Quốc tăng mua dầu từ Mỹ sau cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Trung. Ông Trump cho biết Washington có thể xem xét nới lỏng một số lệnh trừng phạt đối với các công ty Trung Quốc nhập khẩu dầu Iran, dù hiện chưa có tín hiệu chính thức nào được đưa ra.
Thị trường xăng dầu trong nước
Trong nước, thị trường xăng dầu đang chịu tác động trực tiếp từ đà tăng mạnh của giá dầu thế giới. Giới kinh doanh nhận định nếu mặt bằng giá dầu quốc tế tiếp tục duy trì trên vùng 100 USD/thùng trong nhiều phiên tới, áp lực lên chi phí nhập khẩu và giá nhiên liệu trong nước sẽ gia tăng đáng kể.
Theo Bộ Công Thương, nguồn cung xăng dầu nội địa hiện vẫn được đảm bảo thông qua kết hợp giữa sản xuất trong nước và nhập khẩu. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn phụ thuộc tương đối lớn vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu, đặc biệt trong các giai đoạn thị trường thế giới biến động mạnh hoặc nhu cầu tiêu thụ tăng cao.
Song song với việc theo dõi sát diễn biến giá dầu toàn cầu, cơ quan quản lý cũng đang thúc đẩy lộ trình mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học E10 nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và đa dạng hóa nguồn cung năng lượng trong dài hạn.
Giới phân tích cho rằng trong ngắn hạn, thị trường xăng dầu trong nước sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ diễn biến tại Trung Đông cũng như quan hệ Mỹ – Trung. Các doanh nghiệp vận tải, logistics và sản xuất hiện có xu hướng theo dõi sát diễn biến quốc tế để chủ động kế hoạch nhập hàng và quản trị chi phí nhiên liệu.
Nhận định thị trường
Diễn biến mới cho thấy thị trường dầu mỏ hiện vẫn đang bị chi phối chủ yếu bởi yếu tố địa chính trị thay vì cung – cầu truyền thống. Sau chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump, giới đầu tư kỳ vọng nhiều hơn vào các tín hiệu liên quan đến Iran và eo biển Hormuz, nhưng đến nay thị trường vẫn chưa có đủ cơ sở để tin rằng căng thẳng sẽ sớm hạ nhiệt.
Trong ngắn hạn, nếu các cuộc đàm phán ngoại giao tiếp tục bế tắc hoặc xuất hiện thêm sự cố hàng hải tại Hormuz, giá dầu có thể tiếp tục duy trì ở vùng cao, thậm chí mở rộng đà tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Ngược lại, nếu Mỹ, Trung Quốc và Iran phát đi thêm các tín hiệu mềm mỏng hơn liên quan đến vấn đề hạt nhân và hoạt động vận tải tại Hormuz được cải thiện rõ rệt, thị trường có thể xuất hiện nhịp điều chỉnh ngắn hạn sau giai đoạn tăng nóng vừa qua.
Đối với doanh nghiệp trong nước, mặt bằng giá dầu cao hiện nay sẽ tiếp tục tạo áp lực lên chi phí vận tải, logistics và sản xuất. Tuy nhiên, việc thị trường vẫn biến động mạnh theo thông tin chính trị cũng khiến nhiều doanh nghiệp duy trì tâm lý thận trọng thay vì tăng mua dự trữ quy mô lớn như giai đoạn trước.
Thị trường hiện tập trung trở lại vào thế bế tắc và tình trạng phong toả eo biển Hormuz , cùng với nguy cơ leo thang quân sự trở lại.
