Bản tin xăng dầu sáng 29/9: Giá dầu tiếp tục tăng, nguồn cung Trung Đông phục hồi nhưng Hormuz vẫn là nút thắt
Giá dầu tăng phiên thứ hai liên tiếp
Thị trường dầu mỏ thế giới tiếp tục tăng trong phiên giao dịch sáng 29/9 khi những lo ngại về nguồn cung tại Trung Đông vẫn lớn hơn tác động từ việc xuất khẩu dầu trong khu vực đang từng bước phục hồi.
Theo Reuters, giá dầu Brent tăng khoảng 0,6% lên 105,91 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 0,8% lên 93,32 USD/thùng. Đây là phiên tăng thứ hai liên tiếp. Trước đó, trong phiên đầu tuần, giá Brent có thời điểm tăng mạnh hơn 3%, lên trên 108 USD/thùng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác đề xuất ngừng bắn của Iran.
Điểm đáng chú ý là giá dầu đã hạ nhiệt so với mức tăng mạnh đầu phiên nhưng vẫn duy trì được đà tăng. Điều này cho thấy thị trường chưa chuyển sang trạng thái giảm giá rõ ràng mà đang tiếp tục giằng co giữa hai yếu tố: nguồn cung dầu phục hồi và rủi ro vận chuyển tại Trung Đông vẫn rất lớn.
Nguồn cung dầu Trung Đông đã phục hồi nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh
Một thông tin mới đáng chú ý là lượng dầu thô xuất khẩu từ các nhà sản xuất lớn ở Trung Đông trong tháng 9 đã tăng lên khoảng 12,8 triệu thùng/ngày, mức cao nhất kể từ khi xung đột Mỹ – Israel với Iran bắt đầu hồi tháng 2.
Theo dữ liệu sơ bộ của Kpler được Reuters dẫn lại, Saudi Arabia và UAE là hai quốc gia đóng góp lớn vào sự phục hồi này. Riêng Saudi Arabia dự kiến xuất khẩu khoảng 5,4 triệu thùng/ngày trong tháng 9, tăng mạnh so với khoảng 2,45 triệu thùng/ngày của tháng 8. Lượng dầu đi qua eo biển Hormuz cũng được ước tính đạt khoảng 7,4 triệu thùng/ngày trong tháng này.
Tuy nhiên, con số 12,8 triệu thùng/ngày vẫn thấp hơn khoảng 6 triệu thùng/ngày so với mức 18,8 triệu thùng/ngày trước khi chiến tranh bắt đầu.
Đáng chú ý hơn, một phần lượng dầu phục hồi hiện không đi theo phương thức vận chuyển bình thường mà phải sử dụng các phương án thay thế như chuyển dầu từ tàu sang tàu ngoài khơi Oman. Cách vận chuyển này tốn kém và kém hiệu quả hơn, khiến chi phí logistics vẫn ở mức cao và chưa thể tạo ra áp lực giảm mạnh lên giá dầu.
Hormuz vẫn là nút thắt lớn nhất
Dù lượng dầu xuất khẩu đã tăng, rủi ro đối với hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz vẫn chưa được giải quyết.
Iran tiếp tục cảnh báo các tàu không đi theo những tuyến mà Tehran cho là “không được phép” qua Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. VOV cho biết Iran trước đó cũng tuyên bố đã chặn 19 tàu hàng nước ngoài trong vòng hai ngày vì cho rằng các tàu này không tuân thủ chỉ dẫn.
Trong khi đó, Reuters cho rằng chính những phương án vận chuyển vòng và chuyển dầu từ tàu sang tàu đang khiến chi phí vận chuyển tăng cao, qua đó giữ giá dầu ở vùng cao bất chấp lượng dầu xuất khẩu của Trung Đông đã phục hồi.
Vì vậy, với thị trường xăng dầu, lượng dầu được xuất khẩu tăng chưa đồng nghĩa với việc nguồn cung đã trở lại bình thường. Điều quan trọng hơn là dầu có thể được vận chuyển ổn định, với chi phí hợp lý và không phải liên tục thay đổi tuyến hay phương thức giao hàng hay không.
Mỹ – Iran vẫn còn kênh đối thoại nhưng chưa có đột phá
Một diễn biến mới khác đang được thị trường theo dõi là hoạt động ngoại giao giữa Mỹ và Iran.
VOV cho biết Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi dự kiến tiếp xúc với các nhà trung gian tại New York để thảo luận về việc mở lại eo biển Hormuz và khôi phục hòa đàm Mỹ – Iran. Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc này không có đại diện Mỹ trực tiếp tham gia. Iran hiện vẫn đang trao đổi thông qua các bên trung gian.
Reuters cũng cho biết các quan chức Mỹ và Iran đang trao đổi riêng với các nhà trung gian nhằm tìm cách chấm dứt cuộc xung đột kéo dài bảy tháng. Thị trường đang kỳ vọng các cuộc trao đổi có thể dẫn tới một phiên bản sửa đổi của đề xuất ngừng bắn kéo dài 7 ngày mà Iran đưa ra trước đó.
Điều này đang tạo ra một “van giảm áp” cho giá dầu: chỉ cần xuất hiện tín hiệu rõ ràng về một thỏa thuận và việc mở lại Hormuz, phần phí rủi ro trong giá dầu có thể giảm nhanh.
Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, chưa có thỏa thuận cụ thể nào đủ chắc chắn để thị trường loại bỏ hoàn toàn rủi ro nguồn cung.
Saudi Arabia cân nhắc giảm giá dầu để bù chi phí vận chuyển
Một thông tin rất đáng chú ý đối với thị trường dầu thành phẩm và chi phí vận chuyển là Saudi Aramco đang cân nhắc giảm giá bán chính thức đối với một số lô dầu được chuyển từ tàu sang tàu ngoài khơi Oman.
Theo Reuters, Aramco đang trao đổi với một số nhà máy lọc dầu châu Á về khả năng giảm giá đối với các lô hàng giao trong nửa cuối tháng 10. Một nguồn tin cho biết mức giảm đang được thảo luận có thể lên tới khoảng 9 USD/thùng.
Động thái này không nhất thiết có nghĩa giá dầu cơ sở đang giảm. Ngược lại, nó cho thấy chi phí vận chuyển đang tăng quá mạnh, buộc nhà cung cấp phải chia sẻ một phần chi phí với người mua để duy trì sức cạnh tranh.
Đây là điểm cần theo dõi sát với thị trường thành phẩm: nếu chi phí vận chuyển tiếp tục ở mức cao, giá dầu thô có thể không giảm nhiều nhưng giá giao hàng thực tế và giá thành phẩm tại từng khu vực vẫn chịu ảnh hưởng lớn.
Góc nhìn thị trường: Chưa phải lúc xác nhận xu hướng giảm
Thị trường hiện đang xuất hiện đồng thời cả yếu tố hỗ trợ giảm và tăng giá.
Ở chiều giảm, lượng dầu xuất khẩu từ Trung Đông đã phục hồi lên 12,8 triệu thùng/ngày; Saudi Arabia đang đưa thêm dầu ra thị trường; hoạt động ngoại giao Mỹ – Iran vẫn còn tiếp diễn và Houthi phát đi một số tín hiệu giảm rủi ro đối với tàu thương mại.
Ở chiều ngược lại, Hormuz vẫn chưa hoàn toàn thông suốt, chi phí vận chuyển vẫn rất cao, nhiều lô dầu phải chuyển từ tàu sang tàu và căng thẳng Mỹ – Iran chưa được giải quyết. Reuters cho rằng chính các phương án vận chuyển tốn kém này đang giúp giá dầu duy trì ở mức cao dù lượng xuất khẩu đã cải thiện.
Đối với thị trường hiện tại, chưa nên nhìn việc giá dầu hạ từ vùng 108 USD/thùng về quanh 106 USD/thùng như một tín hiệu đảo chiều giảm. Đây mới là quá trình thị trường hấp thụ những thông tin trái chiều.
Trong ngắn hạn, cần theo dõi sát ba yếu tố: dòng tàu chở dầu qua Hormuz, số tàu tiếp tục lựa chọn tuyến Biển Đỏ – Suez và tiến triển thực tế trong đàm phán Mỹ – Iran. Nếu cả ba cùng cải thiện, áp lực giảm giá sẽ rõ hơn. Ngược lại, nếu dòng hàng lại bị gián đoạn, giá dầu có thể nhanh chóng quay lại vùng cao.
