Mỹ – Iran leo thang, Nga phát tín hiệu hòa bình: Thị trường năng lượng giằng co
Sau hai phiên tăng mạnh, thị trường năng lượng thế giới đang bước vào trạng thái giằng co khi căng thẳng Mỹ – Iran tiếp tục tạo sức ép lên nguồn cung, trong khi những tín hiệu ngoại giao từ Nga lại phần nào giúp thị trường giảm bớt lo ngại.
Giá dầu thô chưa tăng thêm đáng kể trong phiên 3/9, nhưng vẫn neo ở vùng cao nhất khoảng sáu tuần và đang hướng tới tuần tăng mạnh nhất kể từ giữa tháng 7.
Brent giữ trên 95 USD/thùng
Kết thúc phiên giao dịch ngày 3/9, dầu Brent giảm nhẹ 0,12% xuống 95,52 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 0,32% lên 91,30 USD/thùng. Trong phiên, cả hai loại dầu đều có thời điểm chạm mức cao nhất trong khoảng sáu tuần.
Đến sáng 4/9, WTI tiếp tục được ghi nhận quanh 91,62 USD/thùng, tăng khoảng 0,92 USD/thùng so với phiên trước. Diễn biến này cho thấy lực mua vẫn hiện diện dù giá dầu đã tăng mạnh trong những ngày đầu tháng.
Tính chung cả tuần, Brent đang tăng khoảng 7,6%, còn WTI tăng hơn 10%. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường đã nhanh chóng chuyển từ trạng thái quan tâm đến nhu cầu và nguy cơ dư cung sang tập trung trở lại vào rủi ro thiếu hụt nguồn cung.
Mỹ – Iran tiếp tục căng thẳng, Hormuz trở thành điểm nghẽn
Động lực chính giữ giá dầu ở vùng cao vẫn đến từ diễn biến quân sự giữa Mỹ và Iran.
Iran cho biết các cuộc tấn công của Mỹ trên khắp nước này tối 2/9 khiến 18 người thiệt mạng và 108 người bị thương. Trong số các nạn nhân có ba phi công quân đội Iran. Một vụ tấn công tại khu vực gần bờ biển eo biển Hormuz cũng khiến nhiều người thương vong.
Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington chưa có kế hoạch đàm phán với Tehran nếu Iran chưa chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Israel cũng tiếp tục phát đi cảnh báo cứng rắn. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết nước này sẵn sàng nhắm tới cơ sở hạ tầng quân sự và dân sự của Iran, bao gồm cả các cơ sở năng lượng, nếu Tehran tiếp tục tấn công Israel.
Những tuyên bố này khiến thị trường khó loại bỏ hoàn toàn phần “phí rủi ro địa chính trị” khỏi giá dầu.
Đáng chú ý, dữ liệu vận tải mới nhất cho thấy hoạt động qua Hormuz đang suy giảm rõ rệt. Reuters dẫn dữ liệu Kpler cho biết ngày 3/9 chỉ có 4 tàu hàng được quan sát đi qua eo biển này, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 10 ngày là 15 tàu. Trước chiến sự, tuyến hàng hải này có khoảng 125 tàu thương mại đi qua mỗi ngày.
Đây là yếu tố đặc biệt đáng chú ý bởi ngay cả khi nguồn cung dầu chưa bị cắt hoàn toàn, việc lưu thông tàu thuyền suy giảm cũng có thể khiến lượng dầu thực tế đến thị trường bị thu hẹp.
Tín hiệu hòa đàm Nga – Ukraine giúp hạn chế đà tăng
Ở chiều ngược lại, thị trường vẫn nhận được một yếu tố kìm hãm đáng kể từ Nga.
Tổng thống Vladimir Putin cho biết Moscow sẵn sàng tiến hành các cuộc đàm phán nhằm tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Ukraine. Ông cũng cho biết một số quốc gia, trong đó có Mỹ và Trung Quốc, sẵn sàng hỗ trợ tiến trình hòa bình.
Nếu tiến trình này có bước tiến thực chất, nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu từ Nga có thể giảm xuống. Đây là lý do những phát biểu của ông Putin đang tạo ra lực cản đối với đà tăng của giá dầu.
Tuy nhiên, tác động này hiện chưa đủ lớn để đảo chiều thị trường. Rủi ro tại Trung Đông vẫn được đánh giá là yếu tố có khả năng tác động trực tiếp và nhanh hơn tới dòng chảy dầu toàn cầu.
Iraq tăng xuất khẩu, nhưng chưa đủ bù đắp rủi ro
Trong bối cảnh Hormuz gặp nhiều trở ngại, Iraq đang trở thành một trong những nguồn cung đáng chú ý.
Reuters cho biết Iraq đã nâng xuất khẩu dầu trong tháng 8 lên khoảng 2,34 triệu thùng/ngày và dự kiến tiếp tục tăng trong tháng 9. Một phần lượng dầu này được hỗ trợ bởi việc Iran cho phép các tàu của Iraq đi qua Hormuz và mức giá cạnh tranh hơn.
Tuy nhiên, mức tăng nguồn cung này chưa đủ để xóa bỏ hoàn toàn lo ngại về khả năng gián đoạn vận tải tại khu vực.
Iran hiện tiếp tục bổ sung các tàu vào danh sách những phương tiện bị xem là không tuân thủ quy định. Những tàu nằm trong danh sách có thể đối mặt với nguy cơ bị phạt, tạm giữ hoặc tịch thu nếu tìm cách đi qua Hormuz.
Điều này khiến hoạt động vận tải trở thành biến số quan trọng đối với thị trường trong những ngày tới.
Xăng dầu trong nước: Xăng tăng, dầu giảm từ chiều 3/9
Tại thị trường Việt Nam, kỳ điều hành ngày 3/9 đã tạo ra diễn biến trái chiều giữa nhóm xăng và dầu.
Theo thông báo của Bộ Công Thương, từ 15h ngày 3/9, xăng E5 RON92 tăng 723 đồng/lít lên tối đa 22.486 đồng/lít, trong khi xăng E10 RON95-III tăng 672 đồng/lít lên 23.274 đồng/lít.
Ở chiều ngược lại, dầu diesel 0.05S giảm 341 đồng/lít xuống 27.743 đồng/lít, còn dầu mazut giảm 499 đồng/kg xuống 17.641 đồng/kg.
Diễn biến trái chiều này phản ánh khá rõ sự phân hóa của thị trường thành phẩm. Theo Bộ Công Thương, giá thành phẩm bình quân trong kỳ tính từ 27/8 đến 3/9 tăng 4,12% đối với xăng RON92 và 4,04% đối với RON95, trong khi giá dầu diesel giảm 1,14% và mazut giảm 4,16%.
Đây cũng là lý do giá xăng trong nước tăng mạnh trong kỳ mới, dù giá dầu diesel lại được điều chỉnh giảm.
Góc nhìn thị trường: Giá chưa dễ hạ nhiệt
Thị trường hiện đang bị kéo theo hai hướng trái chiều.
Một mặt, căng thẳng Mỹ – Iran, nguy cơ gián đoạn vận tải qua Hormuz và những cảnh báo mới của Israel tiếp tục tạo áp lực tăng. Mặt khác, khả năng Nga – Ukraine tiến tới đàm phán hòa bình và việc Iraq tăng xuất khẩu đang giúp hạn chế phần nào mức độ thiếu hụt nguồn cung.
Trong ngắn hạn, Hormuz vẫn là biến số quan trọng nhất. Nếu lưu lượng tàu qua tuyến hàng hải này tiếp tục giảm, thị trường có thể nhanh chóng phản ứng bằng một đợt tăng giá mới. Ngược lại, nếu xuất hiện tín hiệu ngoại giao đủ mạnh để khôi phục hoạt động vận tải, phần “phí rủi ro” trong giá dầu có thể được thu hẹp nhanh.
Với việc Brent vẫn trên 95 USD/thùng và WTI trên 91 USD/thùng, thị trường năng lượng đang bước vào một tuần mới với mặt bằng giá cao hơn đáng kể so với cuối tháng 8. Nhà đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, lưu lượng vận tải qua Hormuz và khả năng các nguồn cung khác bù đắp phần thiếu hụt nếu xung đột kéo dài.
