Mỹ khẳng định không đàm phán với Iran, triển vọng hạ nhiệt căng thẳng thêm bất định
Giá dầu thế giới duy trì ở vùng cao trong phiên giao dịch sáng 23/10, sau khi tăng mạnh trong phiên trước do lo ngại nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn. Theo Reuters, dầu Brent có thời điểm tăng khoảng 4% trong ngày 22/10, lên 112,96 USD/thùng – mức cao nhất trong khoảng 5 tháng; sang đầu phiên châu Á ngày 23/10, giá Brent ổn định quanh vùng cao, trong khi dầu WTI giảm nhẹ xuống 98,12 USD/thùng. Diễn biến trái chiều cho thấy thị trường đang phản ánh đồng thời hai yếu tố: phần bù rủi ro địa chính trị tiếp tục được duy trì, nhưng đà tăng mạnh cũng khiến một bộ phận nhà đầu tư thận trọng trước khả năng điều chỉnh ngắn hạn. Brent hiện có khả năng ghi nhận tuần tăng thứ ba liên tiếp, trong khi WTI đứng trước nguy cơ kết thúc tuần giảm.
Mỹ – Iran chưa tìm được lối thoát ngoại giao, nguy cơ đối đầu tiếp tục phủ bóng thị trường dầu
Căng thẳng Mỹ – Iran tiếp tục là yếu tố then chốt định hướng giá dầu, khi những tín hiệu ngoại giao chưa đủ mạnh để làm giảm đáng kể rủi ro nguồn cung. Ngày 21/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington hiện không tiến hành đàm phán với Tehran, dù ông cho rằng tình hình Trung Đông có thể sớm xuất hiện diễn biến mới. Tuyên bố này trái ngược với thông tin từ phía Iran trước đó về việc Mỹ đã đồng ý với các điều kiện trong đề xuất mở lại eo biển Hormuz của Tehran. Sự thiếu nhất quán giữa các tuyên bố cho thấy chưa thể xác nhận hai bên đã đạt được một thỏa thuận thực chất, trong khi các điều kiện liên quan đến phong tỏa, trừng phạt và chương trình hạt nhân vẫn là những trở ngại lớn.
Căng thẳng trên thực địa tiếp tục gia tăng khi Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố bảy tàu đã bị ảnh hưởng tại khu vực Vịnh Ba Tư: bốn tàu bị tấn công và bốc cháy, ba tàu khác được cho là va phải thủy lôi ở phía tây eo biển Hormuz. Phía Iran đồng thời cảnh báo có thể mở rộng hành động đáp trả nhằm vào các căn cứ của Mỹ trong khu vực nếu những gì Tehran coi là hành động khiêu khích tiếp diễn. Những thông tin này được Reuters dẫn từ tuyên bố của phía Iran; chưa nên mặc định mọi chi tiết về nguyên nhân và mức độ thiệt hại đã được xác minh độc lập. Dù vậy, việc các bên tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn trong bối cảnh hoạt động hàng hải bị đe dọa đang làm tăng nguy cơ thị trường phải duy trì mức định giá rủi ro cao.
Các cuộc tấn công tại Saudi Arabia và sự cố hàng hải làm gia tăng lo ngại gián đoạn nguồn cung
Rủi ro địa chính trị không chỉ xuất phát từ đối đầu trực tiếp giữa Washington và Tehran mà còn lan rộng qua các lực lượng liên quan trong khu vực. Theo Reuters, lực lượng Houthi tại Yemen tiếp tục gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia, quốc gia giữ vai trò trọng yếu trong nguồn cung dầu toàn cầu. Trong ngày 22/10, Saudi Aramco đã sơ tán nhân viên khỏi trụ sở tại Dhahran sau các mối đe dọa an ninh. Cùng thời điểm, việc một đường ống quan trọng tại Libya bị đóng cửa đã làm giảm sản lượng từ các mỏ Hamada và Tahara, bổ sung thêm một yếu tố rủi ro đối với nguồn cung dầu quốc tế.
Đối với thị trường, điều đáng chú ý không chỉ là số vụ tấn công mà là khả năng chúng gây ảnh hưởng thực tế đến khai thác, lưu trữ, bốc xếp và vận chuyển dầu. Eo biển Hormuz vẫn là điểm nghẽn chiến lược; nếu hoạt động lưu thông bị hạn chế kéo dài, các nhà nhập khẩu có thể phải chịu chi phí vận tải và bảo hiểm cao hơn, đồng thời cạnh tranh mạnh hơn để bảo đảm nguồn hàng giao ngay. Tuy nhiên, cần phân biệt nguy cơ gián đoạn với mức thiếu hụt đã xảy ra: giá dầu có thể tăng ngay khi thị trường lo ngại nguồn cung, nhưng xu hướng tăng có bền vững hay không sẽ phụ thuộc vào thiệt hại thực tế và khả năng duy trì xuất khẩu của các nước sản xuất.
Giá xăng trong nước giảm mạnh, dầu diesel và mazut tăng tại kỳ điều hành ngày 22/10
Ở thị trường trong nước, kỳ điều hành ngày 22/10 ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các nhóm nhiên liệu. Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, từ 15 giờ ngày 22/10, giá bán lẻ tối đa của xăng E5RON92 giảm 1.610 đồng/lít, xuống 25.361 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm 1.816 đồng/lít, xuống 25.213 đồng/lít. Ngược lại, dầu diesel 0.05S tăng 444 đồng/lít, lên 29.550 đồng/lít; dầu mazut 180CST 3.5S tăng 1.238 đồng/kg, lên 23.373 đồng/kg. Cơ quan điều hành cũng quyết định trích lập Quỹ Bình ổn giá đối với xăng sinh học ở mức 300 đồng/lít và không chi sử dụng quỹ trong kỳ này.
Diễn biến trong nước cho thấy giá bán lẻ không nhất thiết biến động cùng chiều với giá dầu thô trong từng phiên giao dịch quốc tế. Giá điều hành phụ thuộc vào diễn biến giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong cả kỳ tính giá, tỷ giá và các biện pháp điều hành được áp dụng. Do đó, dù giá dầu thô tăng mạnh trong ngày 22/10, mức giá bán lẻ vừa được điều chỉnh vẫn phản ánh kỳ tính toán trước đó và cơ chế điều hành hiện hành. Các doanh nghiệp phân phối, đại lý cần theo dõi giá cơ sở, chiết khấu thực tế và thông báo mới từ cơ quan quản lý để chủ động kế hoạch nhập hàng.
Nhận định thị trường: Giá dầu còn nghiêng về xu hướng tăng, nhưng biến động hai chiều sẽ rất mạnh
Trong ngắn hạn, giá dầu thế giới có xu hướng duy trì ở vùng cao và tiếp tục nghiêng về khả năng tăng khi rủi ro địa chính trị chưa được kiểm soát, các tuyến vận tải trọng yếu bị đe dọa và triển vọng đàm phán Mỹ – Iran vẫn thiếu chắc chắn. Brent có thể tiếp tục kiểm định vùng đỉnh gần đây quanh 113 USD/thùng nếu xuất hiện thêm các vụ tấn công hoặc dấu hiệu gián đoạn nguồn cung thực tế. Tuy nhiên, sau nhịp tăng mạnh, khả năng chốt lời và điều chỉnh kỹ thuật vẫn hiện hữu; bất kỳ tín hiệu ngoại giao đáng tin cậy nào hoặc bằng chứng cho thấy dòng chảy dầu được duy trì ổn định đều có thể khiến giá giảm nhanh.
Nhận định chủ đạo là giá dầu đang được hỗ trợ bởi phần bù rủi ro địa chính trị và có khả năng duy trì ở vùng cao, thiên về tăng trong ngắn hạn; nhưng xu hướng sẽ phụ thuộc trực tiếp vào mức độ gián đoạn nguồn cung thực tế và khả năng Mỹ – Iran chuyển từ tuyên bố cứng rắn sang đối thoại có kết quả.
