Giá dầu thế giới quay đầu giảm sau khi chạm đỉnh gần sáu tháng, rủi ro nguồn cung vẫn hiện hữu
Giá dầu thế giới mở đầu tuần mới bằng nhịp điều chỉnh giảm sau khi tăng mạnh trong phiên cuối tuần trước, khi những tín hiệu ngoại giao tại Trung Đông phần nào làm dịu tâm lý lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Theo Reuters, vào lúc 00:18 GMT ngày 26/10, dầu thô WTI của Mỹ giảm 1,60 USD/thùng, tương đương 1,55%, xuống còn 101,67 USD/thùng; dầu Brent giảm 1,56 USD/thùng, tương đương 1,34%, xuống 115,16 USD/thùng. Trước đó, trong phiên giao dịch ngày 23/10, cả hai loại dầu đều tăng mạnh sau thông tin về các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào Saudi Arabia. Brent chốt tuần tăng khoảng 6%, trong khi WTI tăng 2,3%, đưa giá dầu lên vùng cao nhất trong gần sáu tháng. Việc giá quay đầu giảm ngay đầu tuần cho thấy thị trường đang điều chỉnh kỳ vọng sau một đợt tăng nhanh, đồng thời đánh giá lại khả năng căng thẳng khu vực được kiểm soát thông qua các kênh ngoại giao. Tuy nhiên, mức giảm trong đầu phiên chưa đủ để khẳng định xu hướng tăng đã kết thúc, bởi giá dầu vẫn ở mức cao và những rủi ro đối với hoạt động vận chuyển, xuất khẩu năng lượng tại Trung Đông chưa được giải quyết triệt để.
Vì sao giá dầu đảo chiều giảm dù các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn?
Nguyên nhân quan trọng khiến giá dầu giảm trong đầu phiên 26/10 là kỳ vọng về khả năng hạ nhiệt xung đột đã phần nào làm giảm mức độ lo ngại của giới đầu tư. Theo Reuters, các nỗ lực trung gian ngoại giao đang được thúc đẩy nhằm hạn chế nguy cơ đối đầu tiếp tục lan rộng tại Trung Đông. Các bên trung gian từ Qatar đã tới Tehran trong ngày 25/10 để tìm kiếm phương án giảm căng thẳng với sự phối hợp của Mỹ; đồng thời, các quan chức Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan dự kiến tiến hành tiếp xúc với phía Iran. Những động thái này tạo ra kỳ vọng rằng các bên có thể tìm được kênh đối thoại nhằm ngăn xung đột leo thang, qua đó giảm nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu trong khu vực. Trên thị trường hàng hóa, giá dầu không chỉ phản ánh lượng cung và cầu thực tế mà còn bao gồm phần bù rủi ro do nhà đầu tư lo ngại những sự kiện có thể xảy ra trong tương lai. Khi xuất hiện tín hiệu ngoại giao tích cực, phần bù rủi ro này có thể thu hẹp và khiến giá giảm, ngay cả khi tình hình an ninh chưa thực sự ổn định. Bên cạnh đó, sau khi Brent tăng khoảng 6% trong cả tuần và WTI tăng 2,3%, hoạt động chốt lời sau đợt tăng mạnh cũng có thể góp phần tạo áp lực điều chỉnh. Như vậy, nhịp giảm đầu tuần phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng và hoạt động giao dịch sau đợt tăng nóng, chứ chưa phải bằng chứng cho thấy nguồn cung dầu đã hoàn toàn trở lại bình thường.
Houthi tiếp tục nhắm vào Saudi Arabia, nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa được loại bỏ
Mặc dù giá dầu giảm, diễn biến an ninh tại Trung Đông vẫn là yếu tố khiến thị trường không thể hoàn toàn yên tâm. Reuters đưa tin lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào sân bay Riyadh và các trạm bơm thuộc tuyến đường ống dẫn dầu Đông – Tây của Saudi Arabia trong dịp cuối tuần. Phía Saudi Arabia cho biết đã đánh chặn thêm tên lửa và thiết bị bay không người lái, trong khi hoạt động tại sân bay chính của nước này được khôi phục một phần sau những ảnh hưởng từ các đợt tấn công trước đó. Các thông tin về mục tiêu liên quan đến hạ tầng năng lượng đặc biệt được thị trường chú ý bởi Saudi Arabia là một trong những nhà sản xuất và xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới. Tuyến đường ống Đông – Tây có vai trò chiến lược trong việc vận chuyển dầu từ khu vực phía đông tới các cảng ở Biển Đỏ, giúp Saudi Arabia có thêm phương án xuất khẩu khi hoạt động qua eo biển Hormuz gặp trở ngại. Nếu tuyến đường ống hoặc các cơ sở năng lượng quan trọng bị hư hại, khả năng điều chuyển và đưa dầu ra thị trường có thể bị ảnh hưởng, làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Do đó, dù kỳ vọng ngoại giao tạo áp lực giảm giá trong đầu phiên, các cuộc tấn công vẫn đóng vai trò hạn chế đà giảm. Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi liệu các tuyên bố về tấn công có được xác nhận hay không, mức độ thiệt hại thực tế và khả năng duy trì hoạt động của các cơ sở năng lượng Saudi Arabia trong những ngày tới.
Eo biển Hormuz và Biển Đỏ tiếp tục là biến số quan trọng đối với giá dầu
Rủi ro đối với hoạt động vận tải dầu vẫn chưa biến mất, đặc biệt tại eo biển Hormuz và các tuyến hàng hải lân cận. Xung đột Mỹ – Israel với Iran đã làm gia tăng các vụ việc đe dọa tàu thương mại, khiến doanh nghiệp vận tải phải cân nhắc kỹ hơn về an toàn hành trình, chi phí bảo hiểm và nguy cơ chậm giao hàng. Theo thông tin Reuters dẫn dữ liệu của Viện Washington về Chính sách Cận Đông, tháng 10 ghi nhận mức độ tấn công nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz và các vùng biển lân cận nghiêm trọng nhất kể từ khi tổ chức này bắt đầu theo dõi vào năm 2017. Điều này cho thấy rủi ro hàng hải vẫn ở mức đáng chú ý dù giá dầu đã điều chỉnh giảm. Trong khi đó, sự cố tràn dầu từ một tàu chở dầu bị hư hại ngoài khơi UAE tiếp tục làm dấy lên quan ngại về tác động môi trường và an toàn hàng hải; các báo cáo vệ tinh cho thấy vệt dầu đã lan rộng hơn. Nếu các vụ tấn công tiếp tục ảnh hưởng đến tàu chở dầu hoặc khiến hoạt động vận chuyển qua các tuyến chiến lược bị gián đoạn, chi phí cung ứng có thể tăng lên và đẩy giá dầu phục hồi. Ngược lại, nếu các nỗ lực ngoại giao đạt kết quả cụ thể, mức độ rủi ro đối với vận tải biển giảm xuống và các tuyến hàng hải hoạt động ổn định hơn, thị trường có thể tiếp tục điều chỉnh phần bù rủi ro đã tăng mạnh trong tuần trước. Vì vậy, tình hình tại Hormuz và Biển Đỏ vẫn là một trong những chỉ báo cần theo dõi sát để đánh giá khả năng giá dầu tiếp tục giảm hay quay đầu tăng trở lại.
Nguồn cung diesel và các kho dự trữ chiến lược tiếp tục được chú ý
Ngoài tình hình Trung Đông, những thay đổi trong chính sách năng lượng và nguồn cung nhiên liệu cũng có thể ảnh hưởng đến tâm lý thị trường. Reuters cho biết các nhà máy lọc dầu của Nga đang tăng sản lượng diesel trong tháng 10 sau khi chính phủ nước này cấp hạn ngạch xuất khẩu, trong bối cảnh thỏa thuận cung ứng nhiên liệu giữa Nga và Mỹ được triển khai. Nếu lượng diesel xuất khẩu tăng lên và nguồn cung nhiên liệu được bổ sung cho những thị trường đang cần hàng, áp lực thiếu hụt đối với một số sản phẩm dầu có thể giảm bớt. Tuy nhiên, tác động của diesel đối với thị trường dầu thô cần được phân biệt rõ: nguồn cung diesel tăng không đồng nghĩa lượng dầu thô toàn cầu lập tức dư thừa, bởi mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào công suất lọc dầu, nhu cầu sản phẩm và lượng dầu thô các nhà máy cần sử dụng. Trong khi đó, Mỹ vẫn phải đối mặt với bài toán bảo đảm nguồn cung trong nước. Dữ liệu được Reuters dẫn từ Bộ Năng lượng Mỹ cho thấy lượng dầu trong Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược giảm xuống còn 282,6 triệu thùng trong tuần gần nhất, mức thấp nhất kể từ tháng 10/1982. Việc dự trữ ở mức thấp làm giảm dư địa ứng phó nếu xảy ra gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng trong tương lai. Vì vậy, dù những động thái bổ sung nhiên liệu và kỳ vọng nguồn cung ổn định hơn có thể hỗ trợ giá giảm trong ngắn hạn, khả năng ứng phó của các kho dự trữ và tình hình cung ứng thực tế vẫn là những yếu tố quan trọng đối với triển vọng thị trường.
Ảnh: VOV
Giá xăng dầu trong nước: Diễn biến quốc tế chưa phản ánh ngay vào kỳ điều hành mới
Tại thị trường Việt Nam, giá bán lẻ xăng dầu hiện vẫn theo mức điều hành từ 15 giờ ngày 22/10, khi giá xăng giảm trong khi các mặt hàng dầu tăng. Cụ thể, tại Vùng 1, xăng E10 RON95 mức 5 được niêm yết ở mức 25.710 đồng/lít, xăng E10 RON95 mức 3 ở mức 24.910 đồng/lít và xăng E5 RON92 mức 2 ở mức 25.060 đồng/lít. Đối với nhóm dầu, dầu điêzen 0,001S mức 5 có giá 30.650 đồng/lít, điêzen 0,05S mức 2 ở mức 29.250 đồng/lít và dầu hỏa ở mức 30.050 đồng/lít. Dầu mazut 3,5S được niêm yết ở mức 23.070 đồng/kg, trong khi mazut 180 loại 0,5S ở mức 29.070 đồng/kg. Tại Vùng 2, giá các mặt hàng tương ứng cao hơn Vùng 1.
Sự khác biệt giữa giá bán lẻ trong nước và diễn biến dầu thô quốc tế là điều có thể xảy ra do giá trong nước được điều chỉnh theo kỳ tính giá, chịu tác động từ giá thành phẩm xăng dầu trên thị trường quốc tế và cơ chế điều hành, chứ không thay đổi ngay theo từng phiên giao dịch dầu thô. Đợt tăng mạnh ngày 23/10 và nhịp giảm đầu phiên 26/10 vì vậy chưa đủ để xác định mức điều chỉnh trong kỳ kế tiếp. Nếu giá thành phẩm quốc tế tiếp tục duy trì ở vùng cao trong thời gian tính giá, áp lực chi phí có thể vẫn hiện hữu, đặc biệt với các mặt hàng dầu đã tăng trong kỳ điều hành trước. Ngược lại, nếu giá dầu và giá thành phẩm giảm bền vững trong nhiều phiên, áp lực tăng giá trong nước có thể giảm bớt. Do đó, cần theo dõi diễn biến giá thành phẩm trong các ngày tiếp theo thay vì suy luận mức giá bán lẻ trong nước chỉ từ một phiên tăng hoặc giảm của Brent và WTI.
Nhận định thị trường: Giá điều chỉnh giảm nhưng xu hướng vẫn phụ thuộc vào diễn biến Trung Đông
Trong ngắn hạn, giá dầu có thể tiếp tục biến động mạnh khi thị trường đồng thời đánh giá triển vọng ngoại giao và nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Nhịp giảm đầu phiên 26/10 cho thấy kỳ vọng về các cuộc tiếp xúc ngoại giao đã phần nào làm dịu tâm lý thị trường, bên cạnh khả năng chốt lời sau đợt tăng mạnh cuối tuần. Tuy nhiên, Brent và WTI vẫn đang ở mức cao, trong khi các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia, rủi ro tại eo biển Hormuz và những bất ổn đối với vận tải dầu chưa được giải quyết. Nếu các nỗ lực trung gian dẫn đến những bước tiến cụ thể, làm giảm nguy cơ xung đột và bảo đảm hoạt động vận chuyển dầu, giá có thể tiếp tục điều chỉnh giảm. Ngược lại, nếu các cuộc tấn công lan rộng sang cơ sở năng lượng hoặc tuyến vận tải trọng yếu, thị trường có thể nhanh chóng chuyển lại trạng thái lo ngại thiếu hụt nguồn cung và đẩy giá tăng trở lại. Vì vậy, chưa nên xem nhịp giảm hiện tại là tín hiệu xác nhận thị trường đã bước vào xu hướng giảm bền vững. Kịch bản cần theo dõi là giá dầu tiếp tục dao động ở vùng cao, với chiều hướng trong các phiên tiếp theo phụ thuộc chủ yếu vào mức độ tiến triển của các nỗ lực ngoại giao và tác động thực tế của xung đột đối với dòng chảy dầu toàn cầu.
