Giá dầu giảm đầu tuần khi ông Trump phát tín hiệu hạn chế tấn công Iran, nhưng rủi ro vận tải qua eo biển Hormuz vẫn chưa được tháo gỡ.

Giá dầu giảm đầu tuần khi ông Trump phát tín hiệu hạn chế tấn công Iran, nhưng rủi ro vận tải qua eo biển Hormuz vẫn chưa được tháo gỡ.

Giá dầu thế giới giảm trong phiên đầu tuần, thị trường đặt cược vào khả năng hạ nhiệt xung đột

Sáng 9/11, giá dầu thế giới chịu áp lực giảm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố khả năng Mỹ tiến hành các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran là “rất thấp”, với điều kiện các cuộc đàm phán đạt được tiến triển. Theo Reuters, trong phiên giao dịch đầu tuần, dầu Brent giảm 64 cent, tương đương 0,64%, xuống 97,67 USD/thùng; dầu WTI giảm 35 cent, tương đương 0,40%, xuống 90,51 USD/thùng tại thời điểm Reuters ghi nhận lúc 11h34 GMT.

Diễn biến này cho thấy thị trường đang tạm thời giảm bớt phần bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu. Nhà đầu tư kỳ vọng Washington sẽ ưu tiên giải pháp đàm phán thay vì mở rộng chiến dịch quân sự sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ. Tuy nhiên, mức giảm hiện tại chưa đủ để khẳng định xu hướng giảm bền vững, bởi những rủi ro đối với hoạt động vận tải dầu tại Trung Đông vẫn còn hiện hữu.

Mỹ phát tín hiệu kiềm chế quân sự, nhưng căng thẳng trên biển chưa hạ nhiệt

Ngày 8/11, Reuters đưa tin ông Trump cho biết Mỹ khó tiến hành các đợt tấn công mới nếu đàm phán với Iran có tiến triển. Dù vậy, ông vẫn cảnh báo Washington đã xác định các mục tiêu hạ tầng có thể bị tấn công nếu xung đột tái leo thang. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng nhận định con đường ngoại giao vẫn còn, nhưng chưa có dấu hiệu đột phá do hai bên còn bất đồng lớn về các điều kiện thỏa thuận.

Ở chiều ngược lại, hoạt động hàng hải quanh eo biển Hormuz tiếp tục xuất hiện những diễn biến đáng chú ý. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ đã vô hiệu hóa một tàu thương mại mang cờ St. Kitts tại Vịnh Oman sau khi tàu này không tuân thủ cảnh báo và tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa cảng Iran. Phía Iran tuyên bố hai tàu chở dầu đã bốc cháy sau khi va phải thủy lôi khi di chuyển qua tuyến đường mà Tehran coi là không được phép. Tuy nhiên, nguyên nhân và diễn biến cụ thể của các vụ cháy chưa được xác minh độc lập.

Cần phân biệt rõ: tuyên bố của Mỹ về việc vô hiệu hóa tàu thương mại đã được CENTCOM công bố; trong khi thông tin hai tàu chở dầu trúng thủy lôi hiện mới được phía Iran đưa ra. Chưa nên coi đây là bằng chứng chắc chắn rằng hai tàu đã bị thủy lôi tấn công. Dù vậy, các sự việc cho thấy nguy cơ gián đoạn vận tải và chi phí bảo hiểm hàng hải vẫn ở mức cao.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu ưu tiên giải pháp đàm phán, dù Washington vẫn để ngỏ khả năng hành động quân sự nếu thỏa thuận với Iran không đạt yêu cầu.

Ảnh: Reuters

Eo biển Hormuz tiếp tục là biến số quan trọng nhất đối với nguồn cung dầu

Hormuz là tuyến vận tải năng lượng chiến lược, vì vậy bất kỳ hạn chế nào đối với hoạt động lưu thông tàu chở dầu đều có thể tác động nhanh đến kỳ vọng nguồn cung. Trong bối cảnh Mỹ duy trì phong tỏa các cảng Iran, còn Tehran tiếp tục cảnh báo đối với những tàu đi qua các tuyến đường mà nước này không chấp thuận, thị trường vẫn phải tính đến nguy cơ chậm giao hàng, đổi hành trình và gia tăng chi phí vận tải.

Đáng chú ý, báo cáo tháng 10 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết tồn kho dầu quan sát toàn cầu trong tháng 9 giảm khoảng 10 triệu thùng. Lượng tồn kho trên đất liền giảm 113 triệu thùng, trong khi dầu trên biển tăng mạnh, phản ánh một phần lượng dầu đang nằm trên các tuyến vận tải thay vì được bổ sung vào kho tiêu thụ. IEA cũng ước tính tổng tồn kho dầu quan sát toàn cầu cuối tháng 9 thấp hơn khoảng 509 triệu thùng so với cuối tháng 2.

Những số liệu này cho thấy thị trường không chỉ đối mặt với rủi ro địa chính trị trước mắt mà còn có bộ đệm tồn kho tương đối mỏng. Nếu hoạt động vận tải qua Hormuz tiếp tục bị cản trở, giá dầu có thể tăng trở lại ngay cả khi các bên vẫn duy trì tuyên bố sẵn sàng đàm phán.

Cán cân cung – cầu: áp lực dư cung có thể hạn chế đà tăng giá

Một yếu tố đang gây sức ép lên giá dầu là triển vọng nguồn cung toàn cầu có thể vượt nhu cầu. Reuters dẫn báo cáo của JPMorgan cho biết thị trường dầu đã chuyển sang trạng thái dư cung: ước tính dư khoảng 1,1 triệu thùng/ngày trong tháng 9 và có thể nới lên 1,4 triệu thùng/ngày trong tháng 10. Đây là yếu tố quan trọng giải thích vì sao giá dầu có thể giảm mạnh dù căng thẳng tại Trung Đông chưa được giải quyết.

Ở chiều ngược lại, báo cáo tháng 10 của IEA cho thấy nguồn cung phục hồi tại Trung Đông vẫn chưa đồng nghĩa với thị trường đã ổn định. Xuất khẩu dầu thô từ các nước vùng Vịnh tăng trong tháng 9, nhưng xuất khẩu sản phẩm lọc dầu và LPG vẫn thấp hơn đáng kể so với trước xung đột. Riêng nguồn cung diesel toàn cầu trong quý III giảm khoảng 1,7 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước. Vì vậy, áp lực dư cung dầu thô không nên được đánh đồng với tình trạng dư thừa ở tất cả các sản phẩm dầu.

Về chính sách sản lượng, tại cuộc họp ngày 1/11, nhóm 7 nước OPEC+ chủ chốt đã thống nhất giữ nguyên mục tiêu sản lượng tháng 12. Điều này cho thấy nhóm sản xuất chưa phát tín hiệu tăng cung mạnh để tạo thêm áp lực giảm giá trong ngắn hạn.

Thị trường xăng dầu trong nước: giá bán lẻ hiện hành theo kỳ điều chỉnh ngày 5/11

Đây là giá bán lẻ Petrolimex công bố, không nên mặc định là giá bán của mọi doanh nghiệp đầu mối hoặc thương nhân phân phối. Tại thời điểm sáng 9/11, chưa thấy Petrolimex công bố kỳ điều chỉnh mới hơn ngày 5/11.

Nhận định và xu hướng giá dầu trong những ngày tới

Yếu tố hỗ trợ giá:

• Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn tiềm ẩn rủi ro; các thông tin về tàu thương mại bị vô hiệu hóa và tàu chở dầu bốc cháy khiến thị trường chưa thể loại bỏ phần bù rủi ro địa chính trị.

• Các cuộc đàm phán Mỹ – Iran chưa đạt đột phá. Reuters cho biết Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đánh giá còn nhiều bất đồng, trong khi Tổng thống Trump vẫn cảnh báo về khả năng tấn công các mục tiêu hạ tầng nếu xung đột tái diễn.

• Rủi ro đối với cơ sở năng lượng tại khu vực tiếp tục hiện hữu, đặc biệt sau thông tin lực lượng Houthi tuyên bố liên quan đến vụ tấn công văn phòng Saudi Aramco tại Riyadh. Thông tin này cần được theo dõi thêm về mức độ thiệt hại và tác động thực tế đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Yếu tố kìm hãm giá:

• Tuyên bố của ông Trump về khả năng hạn chế các cuộc tấn công mới làm giảm kỳ vọng leo thang quân sự trước mắt.

• Giá Brent đã giảm khoảng 17% trong tuần trước, mức giảm theo tuần mạnh nhất kể từ khi đại dịch COVID-19 bắt đầu, cho thấy thị trường đã điều chỉnh đáng kể kỳ vọng rủi ro.

• JPMorgan dự báo thị trường dư cung trong tháng 9 và tháng 10; nhu cầu yếu và nguồn cung phục hồi từ một số khu vực có thể tiếp tục hạn chế đà tăng.

• Cuộc họp giữa ông Trump và Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar dự kiến diễn ra ngày 9/11 tại Nhà Trắng. Qatar là bên trung gian quan trọng trong đàm phán Mỹ – Iran, vì vậy kết quả cuộc gặp có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của thị trường. Tuy nhiên, chưa có cơ sở để khẳng định cuộc gặp sẽ dẫn tới một thỏa thuận ngay lập tức.

Trong ngắn hạn, giá dầu nghiêng về xu hướng giảm hoặc dao động yếu nếu tiến trình đàm phán tiếp tục duy trì và chưa xuất hiện thêm gián đoạn lớn đối với vận tải dầu. Tuy nhiên, rủi ro đảo chiều tăng vẫn cao nếu xuất hiện vụ tấn công được xác minh nhằm vào tàu chở dầu, cơ sở năng lượng hoặc hoạt động lưu thông qua Hormuz.

Với diễn biến hiện tại, chưa nên mua tích trữ khối lượng lớn chỉ vì lo ngại xung đột Trung Đông. Giá dầu đang chịu đồng thời hai lực kéo trái chiều: kỳ vọng hạ nhiệt xung đột và nguy cơ gián đoạn nguồn cung thực tế. Việc Brent giảm mạnh trong tuần trước cũng cho thấy thị trường có thể phản ứng rất nhanh với các tín hiệu ngoại giao.

Đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu, nên ưu tiên duy trì lượng hàng phù hợp với tốc độ bán ra và kế hoạch giao hàng đã xác định. Nếu cần bổ sung hàng, có thể chia thành nhiều đợt thay vì mua tập trung tại một mức giá. Đặc biệt, cần theo dõi giá thành phẩm tại Singapore, giá cơ sở trong nước và chiết khấu từ nhà cung cấp, bởi đây mới là những yếu tố tác động trực tiếp đến hiệu quả nhập hàng và biên lợi nhuận của doanh nghiệp.