Giá dầu thế giới vượt 116 USD/thùng, lên mức cao nhất gần 6 tháng
Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 23/10, đưa dầu Brent lên mức chốt phiên cao nhất trong gần sáu tháng khi những lo ngại về an ninh năng lượng tại Trung Đông tiếp tục lấn át các tín hiệu có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng. Theo Reuters, dầu Brent tăng 3,55 USD/thùng, tương đương 3,14%, lên 116,72 USD/thùng; dầu WTI của Mỹ tăng 3,80 USD/thùng, tương đương 3,8%, lên 103,27 USD/thùng. Tính chung cả tuần, Brent tăng khoảng 6%, trong khi WTI tăng 2,3%. Đáng chú ý, đà tăng diễn ra trong bối cảnh thị trường vẫn phải cân nhắc giữa khả năng nguồn cung được duy trì và nguy cơ các cuộc tấn công mới làm gián đoạn hoạt động khai thác, vận chuyển dầu. Khi các tuyến hàng hải quan trọng và cơ sở năng lượng trong khu vực tiếp tục nằm trong vùng rủi ro, giới giao dịch có xu hướng cộng thêm phần bù rủi ro vào giá dầu, khiến giá dễ tăng mạnh trước những thông tin bất lợi. Do ngày 25/10 rơi vào Chủ nhật, mức giá chốt phiên gần nhất để đánh giá thị trường trong bản tin sáng là số liệu ngày 23/10; các mức giá giao dịch tiếp theo sẽ phụ thuộc vào diễn biến khi thị trường mở cửa trở lại.
Houthi tấn công Saudi Arabia, lo ngại an ninh hàng hải gia tăng
Một trong những yếu tố thúc đẩy giá dầu tăng mạnh là diễn biến an ninh tại Trung Đông ngày càng phức tạp. Reuters đưa tin lực lượng Houthi tại Yemen tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia, trong đó có những mục tiêu liên quan đến hạ tầng năng lượng. Trước tình hình này, Saudi Aramco đã yêu cầu sơ tán nhân viên khỏi trụ sở tại Dhahran, cho thấy các rủi ro an ninh đang tác động trực tiếp đến hoạt động của một trong những doanh nghiệp dầu khí lớn nhất thế giới. Cùng thời điểm, UAE ghi nhận vệt dầu tràn từ một tàu chở dầu ngoài khơi Umm Al Quwain, song nguyên nhân sự cố và danh tính con tàu chưa được xác định. Các sự kiện riêng lẻ này chưa đồng nghĩa với việc nguồn cung dầu toàn cầu đã bị cắt giảm trên diện rộng, nhưng chúng làm gia tăng lo ngại về khả năng các cuộc tấn công tiếp diễn, ảnh hưởng đến cơ sở năng lượng và hoạt động vận tải trong khu vực. Với thị trường dầu, rủi ro không chỉ nằm ở lượng dầu thực tế bị mất đi mà còn ở khả năng vận chuyển bị chậm trễ, chi phí bảo hiểm tăng và các hãng tàu phải điều chỉnh hành trình. Những yếu tố này có thể làm gia tăng chi phí đưa dầu ra thị trường và duy trì mặt bằng giá cao ngay cả khi chưa xuất hiện sự thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng.
Lực lượng Houthi tại quận Bani Matar trên đường đến Sanaa, Yemen. Ảnh: AP
Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm theo dõi của thị trường
Bên cạnh các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz và những tuyến hàng hải lân cận vẫn là yếu tố then chốt đối với triển vọng giá dầu. Đây là tuyến đường chiến lược đối với dòng chảy dầu từ các quốc gia vùng Vịnh ra thị trường quốc tế, vì vậy bất kỳ nguy cơ gián đoạn nào cũng có thể tác động đến kỳ vọng nguồn cung toàn cầu. Dù hoạt động vận chuyển qua Hormuz có dấu hiệu cải thiện so với giai đoạn căng thẳng nhất, tình hình an ninh chưa đủ ổn định để thị trường hoàn toàn yên tâm. Một tuyến hàng hải có thể ghi nhận số chuyến đi qua tăng trở lại nhưng vẫn đối mặt với nguy cơ gián đoạn nếu các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại hoặc cơ sở năng lượng tiếp tục diễn ra. Điều này lý giải vì sao giá dầu vẫn tăng mạnh dù xuất hiện những tín hiệu cho thấy dòng chảy dầu chưa bị đình trệ hoàn toàn. Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi mức độ an toàn của tàu chở dầu, phản ứng của các quốc gia trong khu vực và khả năng duy trì hoạt động xuất khẩu của những nhà sản xuất lớn. Nếu vận chuyển được duy trì ổn định và các vụ tấn công giảm bớt, phần bù rủi ro trong giá dầu có thể thu hẹp; ngược lại, bất kỳ sự cố nghiêm trọng nào tại các tuyến vận tải chiến lược cũng có thể kích hoạt một đợt tăng giá mới.
Mỹ bổ sung dầu dự trữ, nhưng các biện pháp hỗ trợ nguồn cung chưa xóa được sức ép
Trước nguy cơ nguồn cung bị ảnh hưởng, Mỹ đã cho phép thực hiện giao dịch trao đổi khẩn cấp tối đa 400.000 thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược nhằm hỗ trợ xử lý gián đoạn ảnh hưởng đến một nhà máy lọc dầu tại bang Louisiana. Đức cũng triển khai việc bán một phần dầu và nhiên liệu từ kho dự trữ chiến lược. Những động thái này cho thấy các quốc gia đang tìm cách ứng phó với những khó khăn về nguồn cung và hạn chế tác động của các sự cố đối với hoạt động lọc dầu. Tuy nhiên, quy mô của các biện pháp nói trên còn hạn chế so với nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu, trong khi rủi ro tại Trung Đông vẫn chưa được giải quyết triệt để. Việc đưa dầu dự trữ ra thị trường có thể giúp giảm áp lực trong một số trường hợp cụ thể, nhưng không thể thay thế hoàn toàn nguồn cung thương mại nếu các tuyến vận chuyển hoặc cơ sở khai thác bị gián đoạn kéo dài. Ngoài ra, Reuters cũng đưa tin Libya giảm sản lượng sau khi van đường ống dẫn dầu từ các mỏ Hamada và Tahara tới cảng Zawiya bị đóng. Diễn biến này tiếp tục bổ sung yếu tố bất lợi cho triển vọng nguồn cung, dù tác động thực tế còn phụ thuộc vào thời gian gián đoạn và khả năng khôi phục hoạt động. Trong bối cảnh nhiều rủi ro xuất hiện đồng thời, các biện pháp giải phóng dự trữ hiện giúp giảm bớt sức ép trước mắt nhưng chưa đủ để đảo ngược tâm lý thận trọng của thị trường.
Giá xăng trong nước giảm mạnh, dầu diesel và mazut tăng trong kỳ điều hành ngày 22/10
Trái với đà tăng của dầu thô quốc tế trong phiên cuối tuần, giá bán lẻ xăng dầu trong nước hiện vẫn áp dụng theo kỳ điều hành từ 15 giờ ngày 22/10, với diễn biến trái chiều giữa nhóm xăng và nhóm dầu. Theo thông tin từ cơ quan quản lý được VietnamPlus và Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đăng tải, xăng E5 RON92 giảm 1.610 đồng/lít, xuống mức tối đa 25.361 đồng/lít; xăng E10 RON95-III giảm 1.816 đồng/lít, còn 25.213 đồng/lít. Trong khi đó, dầu diesel 0,05S tăng 444 đồng/lít, lên 29.550 đồng/lít, còn dầu mazut 180CST 3,5S tăng 1.238 đồng/kg, lên 23.373 đồng/kg. Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý quyết định trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đối với xăng sinh học ở mức 300 đồng/lít và không chi sử dụng quỹ để hỗ trợ giá. Sự khác biệt giữa diễn biến dầu thô thế giới và giá bán lẻ trong nước xuất phát từ việc giá trong nước được điều chỉnh theo kỳ tính giá, chịu ảnh hưởng của giá thành phẩm trong giai đoạn xem xét và cơ chế điều hành, thay vì thay đổi tức thời theo từng phiên giao dịch dầu thô. Trong kỳ tính giá từ ngày 15 đến 22/10, giá thành phẩm xăng trên thị trường quốc tế giảm, trong khi giá dầu diesel và mazut tăng, góp phần tạo ra diễn biến điều chỉnh trái chiều. Vì vậy, mức giảm của xăng trong nước ngày 22/10 chưa phản ánh đầy đủ đợt tăng mạnh của dầu thô trong phiên 23/10; tác động đến kỳ điều hành tiếp theo sẽ phụ thuộc vào diễn biến giá thành phẩm quốc tế trong những ngày tới.
Nhận định thị trường: Giá dầu có khả năng neo cao, nhưng biến động hai chiều sẽ tiếp tục mạnh
Trong ngắn hạn, thị trường dầu vẫn nghiêng về trạng thái giá cao do rủi ro địa chính trị tại Trung Đông chưa được giải quyết, đặc biệt là nguy cơ các cuộc tấn công ảnh hưởng đến cơ sở năng lượng và hoạt động vận chuyển dầu. Nếu Houthi tiếp tục nhắm vào các mục tiêu tại Saudi Arabia, tình hình an ninh hàng hải xấu đi hoặc căng thẳng Mỹ – Iran leo thang, giá dầu có thể tiếp tục được hỗ trợ bởi lo ngại nguồn cung bị gián đoạn. Tuy nhiên, sau đợt tăng mạnh trong tuần, thị trường cũng có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh khi nhà đầu tư chốt lời hoặc khi các thông tin ngoại giao làm giảm bớt lo ngại. Phát biểu của Tổng thống Donald Trump về khả năng chấm dứt xung đột chưa đủ để xác nhận triển vọng ngừng bắn, nhưng các bước đi ngoại giao thực chất trong thời gian tới có thể khiến phần bù rủi ro giảm nhanh. Thị trường cũng sẽ theo dõi sát các động thái của Washington trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11; tuy nhiên, mốc bầu cử không tự quyết định xu hướng giá, mà tác động chủ yếu thông qua kỳ vọng về chính sách và khả năng diễn biến quân sự thay đổi sau đó. Với thị trường trong nước, giá bán lẻ hiện hành chưa phản ánh trực tiếp toàn bộ đợt tăng của dầu thô cuối tuần, do đó cần tiếp tục theo dõi giá thành phẩm và các dữ liệu trong kỳ tính giá mới. Kịch bản cơ sở là giá dầu tiếp tục duy trì ở vùng cao và biến động mạnh; rủi ro tăng giá sẽ lớn hơn nếu nguồn cung hoặc vận tải bị gián đoạn thực tế, trong khi một bước tiến ngoại giao rõ ràng và sự ổn định trở lại của dòng chảy dầu có thể mở ra nhịp điều chỉnh giảm.
