Bản tin sáng 17/9: Giá dầu hạ nhiệt sau nhịp tăng mạnh nhưng thị trường chưa quay trở lại trạng thái bình thường
Sau nhiều phiên tăng mạnh do lo ngại nguồn cung tại Trung Đông, giá dầu thế giới đã quay đầu giảm trong phiên 16/9 và tiếp tục chịu áp lực trong sáng 17/9. Tuy nhiên, diễn biến này hiện mới phản ánh sự hạ nhiệt của tâm lý thị trường và một số tín hiệu cải thiện về nguồn cung, chưa đủ để cho thấy những rủi ro lớn đối với dòng dầu toàn cầu đã được giải quyết.
Giá dầu giảm sau khi Saudi Arabia tìm được phương án duy trì nguồn cung
Kết thúc phiên giao dịch ngày 16/9, giá dầu Brent giảm 2,7% xuống 105,83 USD/thùng, trong khi dầu WTI giảm 3,2% xuống 102,43 USD/thùng. Sang đầu phiên 17/9, giá tiếp tục đi xuống, Brent có thời điểm còn khoảng 104,59 USD/thùng và WTI quanh 101,29 USD/thùng.
Áp lực giảm xuất hiện sau khi Saudi Arabia tìm cách duy trì xuất khẩu dầu bằng cách tăng các chuyến hàng thông qua Oman. Một số lô dầu được chuyển từ tàu này sang tàu khác ngoài khơi cảng Sohar của Oman, qua đó bù đắp một phần lượng hàng bị ảnh hưởng sau sự cố tại tuyến đường ống East-West dẫn tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ.
Bên cạnh đó, thị trường cũng đón nhận thông tin Saudi Arabia đang tìm cách khôi phục một phần công suất của tuyến đường ống East-West trong vài ngày tới. Những tín hiệu này giúp giảm bớt lo ngại về khả năng nguồn cung Saudi Arabia bị gián đoạn kéo dài.
Tuy nhiên, đây mới là sự cải thiện về phương án vận chuyển và nguồn cung thay thế, chưa đồng nghĩa với việc hoạt động xuất khẩu đã trở lại bình thường.
Fed tăng lãi suất tạo thêm sức ép lên giá dầu
Một yếu tố khác gây sức ép lên thị trường là quyết định mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Fed đã tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ lãi suất điều hành lên 3,75-4%. Động thái này được thị trường dự báo từ trước nhưng thông điệp sau cuộc họp được đánh giá là tương đối cứng rắn, khi các quan chức Fed vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát.
Lãi suất cao hơn có thể làm chi phí vay vốn tăng, gây sức ép lên hoạt động kinh tế và triển vọng tiêu thụ năng lượng. Đồng USD cũng có xu hướng được hỗ trợ khi lãi suất Mỹ tăng, qua đó tạo thêm áp lực đối với giá dầu được giao dịch bằng đồng USD.
Tuy nhiên, yếu tố này nên được xem là lực cản đối với giá dầu, chứ chưa phải nguyên nhân duy nhất khiến giá giảm. Diễn biến chính trong phiên vẫn đến từ việc thị trường đánh giá lại rủi ro thiếu hụt nguồn cung sau những động thái mới của Saudi Arabia.
Houthi phát tín hiệu không mở rộng tấn công tàu thương mại, nhưng Biển Đỏ chưa thể coi là an toàn
Một thông tin đáng chú ý khác liên quan trực tiếp đến thị trường vận tải năng lượng là cuộc tiếp xúc bí mật giữa quan chức Mỹ và đại diện Houthi tại Oman.
Theo các nguồn tin được Reuters dẫn lại, Houthi nói với phía Mỹ rằng lực lượng này không có ý định tấn công tàu Mỹ và cam kết tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn với Washington đạt được năm 2025. Một nguồn tin Yemen cho biết Houthi cũng tuyên bố sẽ không tấn công tàu Israel hoặc các tàu thương mại khác, ngoại trừ những tàu thuộc Saudi Arabia.
Thông tin này có thể giúp giảm bớt một phần lo ngại đối với hoạt động hàng hải qua Biển Đỏ. Tuy nhiên, chưa thể xem đây là tín hiệu cho thấy tuyến vận tải đã thực sự thông suốt.
Lý do là Houthi vẫn đang giao tranh trực tiếp với Saudi Arabia. Trong ngày 17/9, hai bên tiếp tục có các cuộc tấn công qua lại, trong khi Houthi đã mở rộng kiểm soát dọc bờ biển phía tây Yemen và khu vực gần Bab el-Mandeb. Điều này khiến rủi ro đối với tàu hàng, đặc biệt là tàu liên quan đến Saudi Arabia, vẫn còn rất lớn.
Houthi có trong tay nhiều tổ hợp vũ khí tấn công tầm xa khi kiểm soát hoàn toàn kho vũ khí của Quân đội Yemen. Ảnh: Defense News
Dòng tàu qua các tuyến chiến lược vẫn là chỉ báo quan trọng
Đối với thị trường xăng dầu, điểm cần theo dõi lúc này không chỉ là giá dầu trên sàn mà còn là dòng tàu thực tế qua các tuyến vận chuyển quan trọng.
Dữ liệu sơ bộ cho thấy trong ngày 16/9 chỉ có 3 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, giảm mạnh so với 12 tàu của ngày trước đó và thấp hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 17 tàu trong 10 ngày. Trong số này có một tàu chở sản phẩm dầu mỏ đi vào theo tuyến không phát tín hiệu và một tàu chở dầu đi ra cũng theo tuyến tương tự.
Tại Bab el-Mandeb, số lượt tàu đi qua cũng giảm từ 24 xuống 21 tàu trong cùng ngày. Đây là dấu hiệu cho thấy hoạt động vận tải tại hai tuyến huyết mạch của khu vực vẫn đang chịu ảnh hưởng đáng kể.
Vì vậy, dù giá dầu đang giảm, thị trường vẫn cần theo dõi xem lượng tàu chở dầu có thực sự tăng trở lại trong những ngày tới hay không. Nếu số tàu tăng liên tục và hoạt động vận chuyển qua Biển Đỏ, Suez và các tuyến thay thế được cải thiện, áp lực thiếu nguồn cung mới thực sự giảm.
Giá dầu giảm nhưng thị trường chưa quay trở lại trạng thái bình thường
Nhìn tổng thể, nhịp giảm hiện tại có thể được xem là sự điều chỉnh sau giai đoạn giá tăng nóng, kết hợp với một số tín hiệu cho thấy Saudi Arabia đang tìm được phương án duy trì dòng dầu.
Bên cạnh đó, việc Fed tăng lãi suất và những dấu hiệu chốt lời trên thị trường phái sinh cũng tạo thêm áp lực bán. Tuy nhiên, đây chưa phải là một cú giảm giá xuất phát từ việc rủi ro địa chính trị đã được giải quyết.
Hormuz vẫn có lưu lượng tàu rất thấp, Bab el-Mandeb tiếp tục chịu sức ép, tuyến đường ống East-West của Saudi Arabia chưa hoàn toàn khôi phục và xung đột giữa Saudi Arabia với Houthi vẫn diễn biến phức tạp.
Do đó, với thị trường xăng dầu, điều đáng theo dõi trong những phiên tới không phải chỉ là giá Brent có giảm thêm hay không, mà là dòng hàng thực tế có bắt đầu thông trở lại hay chưa. Nếu giá giảm nhưng lượng tàu chở dầu vẫn thấp, đây có thể chỉ là nhịp điều chỉnh và chốt lời. Ngược lại, nếu giá giảm đồng thời với việc dòng tàu qua Hormuz, Bab el-Mandeb và các tuyến xuất khẩu thay thế phục hồi, khi đó áp lực nguồn cung mới thực sự được giải tỏa.
