Mỹ tuyên bố Nga và Ukraine đồng ý ngừng tấn công cơ sở năng lượng, triển vọng hạ nhiệt xung đột vẫn còn bỏ ngỏ
Ngày 11/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Nga và Ukraine đã đồng ý ngừng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của nhau, với hiệu lực ngay lập tức. Động thái được kỳ vọng có thể hạn chế nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng trong bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu đang chịu sức ép từ xung đột địa chính trị và tình trạng giá nhiên liệu tăng cao. Tuy nhiên, việc chưa có xác nhận đầy đủ từ cả Moskva và Kyiv khiến triển vọng thực thi thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng.
Theo Reuters, ông Trump thông báo trên mạng xã hội rằng hai bên đã nhất trí về một thỏa thuận mà ông gọi là “ngừng bắn năng lượng”, đồng thời kêu gọi Nga và Ukraine không vi phạm cam kết. Tuy nhiên, tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ không đi kèm thông tin chi tiết về phạm vi áp dụng, cơ chế giám sát hay thời hạn thực hiện.
Đáng chú ý, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết thông tin về thỏa thuận là điều ông chưa được thông báo trước đó. Ông khẳng định Ukraine sẵn sàng dừng các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga nếu Moskva chấm dứt các cuộc tập kích vào hạ tầng năng lượng của Ukraine. Quan điểm này cho thấy Kyiv đặt điều kiện về tính có đi có lại, thay vì đơn phương ngừng hoạt động quân sự.
Trước đó, các cuộc tấn công qua lại giữa hai bên đã gây sức ép lên hệ thống năng lượng. Ukraine liên tục nhắm vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở dầu khí của Nga, trong khi Moskva tập kích các nhà máy điện và hạ tầng cung cấp năng lượng của Ukraine. Những hoạt động này không chỉ gây thiệt hại cho cơ sở vật chất mà còn làm gia tăng nguy cơ gián đoạn sản xuất, lọc dầu và cung ứng nhiên liệu.
Tuy nhiên, ngay sau tuyên bố của ông Trump, các thông tin về những cuộc tấn công mới nhằm vào cơ sở năng lượng Ukraine tiếp tục được ghi nhận. Diễn biến này cho thấy khoảng cách giữa tuyên bố chính trị và tình hình thực địa vẫn còn đáng kể. Khi chưa có cơ chế xác nhận và thực thi rõ ràng, thị trường chưa thể coi đây là một thỏa thuận ngừng bắn đã được triển khai ổn định.
Đối với thị trường năng lượng, thông tin về khả năng chấm dứt các cuộc tấn công có thể tạo áp lực giảm giá trong ngắn hạn thông qua kỳ vọng nguồn cung được cải thiện. Nếu các nhà máy lọc dầu của Nga tránh được những đợt tập kích mới và hạ tầng năng lượng Ukraine ít bị gián đoạn hơn, hoạt động sản xuất, vận chuyển và cung ứng nhiên liệu có thể ổn định hơn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với thị trường dầu diesel, vốn nhạy cảm với tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu thành phẩm.
Dù vậy, tác động thực tế còn phụ thuộc vào việc hai bên có tuân thủ cam kết hay không, cũng như tốc độ khôi phục các cơ sở đã bị hư hại. Một tuyên bố ngừng tấn công chưa thể lập tức đưa các nhà máy lọc dầu trở lại công suất bình thường hoặc khôi phục hoàn toàn lượng nhiên liệu bị thiếu hụt. Vì vậy, phản ứng giảm giá nếu xuất hiện trước mắt có thể chủ yếu phản ánh kỳ vọng của giới đầu tư, thay vì sự gia tăng nguồn cung đã được xác nhận.
Bên cạnh đó, thị trường dầu mỏ vẫn chịu tác động từ những diễn biến khác, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn vận tải năng lượng. Ngay cả khi Nga và Ukraine đạt được một thỏa thuận ngừng tấn công cơ sở năng lượng, rủi ro tại các khu vực sản xuất và vận chuyển dầu quan trọng khác vẫn có thể hạn chế đà giảm của giá dầu thế giới.
Nhìn chung, tuyên bố của Mỹ mở ra kỳ vọng giảm bớt một nguồn rủi ro đối với thị trường năng lượng, nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định nguồn cung sẽ sớm phục hồi hoặc giá dầu sẽ giảm bền vững. Trong những phiên tới, diễn biến thực tế trên chiến trường, phản hồi chính thức từ Nga và Ukraine cùng biến động giá dầu thành phẩm sẽ là những yếu tố quyết định mức độ ảnh hưởng của thông tin này đối với thị trường toàn cầu.
Ảnh: Reuters
